STUUROPLEIDING
Laatste update 30 juli 2026
Deze pagina is voor de stuurlieden (in opleiding) en de roei(st)ers bij Roeien in Zeeland
Even vooraf
Er komt veel kijken bij het sturen van een boot zoals je hebt gezien bij de theorie-opleiding (de presentatie staat op de infopagina).
De vaarroute uitstippelen, de juiste voorzorgmaatregelen treffen, meteo-check en dan eventueel training aanpassen of annuleren, aanwijzingen geven aan de bemanning met betrekking tot in- en uitstappen, manoeuvreren bij aanleggen en afmeren, alles om je heen in de gaten houden, wijken voor andere schepen, het weer in de gaten houden, niet verdwalen, en als het kan ook nog je roei(st)ers coachen. Veel, maar prima te leren door lekker te oefenen. Stap voor stap zodat je je altijd comfortabel voelt.
Je bepaalt zelf wanneer je genoeg kennis en oefenervaring hebt om zelfstandig de boot te gaan sturen. En ook of je onder alle omstandigheden wilt leren sturen (overdag en in het donker, Veerse Meer en Oosterschelde), of dat je dit beperkt wil houden tot alleen overdag of alleen het Veerse Meer. Je geeft zelf aan of je 'bekwaam' genoeg bent. Bekwaamheid bouw je overigens op in stappen. Als overdag sturen relaxed gaat, begint je bekwaamheid weer helemaal van voor af aan als je de 1e keer in het donker gaat sturen. Want dat is gewoon een stuk moeilijker en vergt weer nieuwe kennis dan sturen overdag. Idem als je voor de 1e keer door een schutsluis moet. Maar ook als je veel ervaring op stilstaand water hebt en dan voor het eerst de Oosterschelde op gaat. Geef zelf aan wat je wil en in welk tempo. Verderop staat een matrix met het niveau kennis & bekwaamheid van onze stuurlieden.
Kennis
Bij sturen hoort aardig wat parate kennis. De roeicommando's, de belangrijkste artikelen uit het BPR, de vaarregels, kennis over het vaargebied en de procedure om hulp in te roepen. In de theorie-sessie is alles aan bod geweest en kun je teruglezen in de presentatie. Installeer de aanbevolen apps, en kijk verderop deze pagina alvast eens op de toelichting voor sturen op het Veerse Meer. Sturen op de Oosterschelde is overigens voor gevorderden, dus beginners kunnen deze pagina overslaan. Als je nog geen of tot nu weinig stuurervaring hebt is het Veerse Meer voorlopig jouw oefengebied.
Sturen in het donker slaan we over, en pakken we in het najaar op als we weer trainnen in het donker.
De te installeren apps
- Gratis KNRM Helpt (Google Play | App Store)
- Gratis Buienradar (Google Play | App Store)
- Gratis EHBO App (Google Play | App Store)
- Gratis Onweeralarm (Google Play | App Store)
- Betaalde versie Vaarkaart Nederland (Google Play | App Store) of Waterkaart Live (Google Play | App Store) Kosten mag je declareren
- Eventueel aanvullend Windfinder (Google Play | App Store)
- Eventueel aanvullend Windy App (Google Play | App Store)
De praktijk
Na de theorie gaan we de praktijk oefenen! Niet alles tegelijk maar stap voor stap. Een ervaren stuur gaat mee en heeft de eindverantwoording (en is dus de schipper), zodat jij rustig en comfortabel kunt gaan oefenen. Eerst de boot leren kennen, oefenen met de roeicommando's en het manoeuvreren met de boot, daarna pas oefenen met de 'omgeving', dus de navigatie en de vaarregels.
Een paar basisregels voor ieder vertrek:
- Neem de juiste voorzorgsmaatregelen;
- Meteocheck. Bij twijfel wel/ niet roeien eventueel checken bij Kees of Felix
- Als de weersverwachting slecht is, bij voorkeur rond de middag of uiterlijk rond 15:00 uur de avondtraining annuleren (melden in de groepsapp). De zondagochtend training bij voorkeur zaterdagavond rond 18:00 uur annuleren.
- Indien nodig voor de training ruim op tijd via de groepsapp roei(st)ers attenderen op noodzakelijke zaken (extra kleding mee bij kou, extra water mee bij warmte, etc)
- Is de batterij van je GSM vol? En is je telefoon voorzien van de juiste apps (KNRM Helpt, navigatieapp, EHBO app, meteo apps, zie verderop deze pagina) plus GSM in waterdichte hoes met drijver
- Voel je jezelf niet bekwaam genoeg voor een training? Bijvoorbeeld ivm weersomstandigheden? Dan alleen gaan als een ervaren stuur mee roeit, of desnoods annuleren.
- Geen alcohol of andere verdovende middelen voordat je in de boot stapt. De regels op het water zijn gelijk aan de regels op de weg.
- Uitrusting: alleen uitvaren wanneer de zwarte noodkoffer, minimaal één hoosvat en de tas met reddingsvesten aan boord zijn. Wees zuinig op de uitrusting, de 2 koffers en 10 reddingsvesten kosten € 1.600,- totaal. Vraag na de training de roei(st)ers om de vesten netjes in de netjes te doen voordat ze de tas ingaan. Hiermee voorkom je dat je een vest per ongeluk activeert als het koordje ergens blijft haken bij het uit de tas halen. Neem je tas mee naar huis? Hang dan na iedere training vochtige/ natte reddingsvesten te drogen.
- Kleed je goed bij lage temperaturen. De stuur is vaak de eerste die last krijgt van kou. En bij veel wind is regenkleding handig, want opspattend water van een riemblad geeft nog wel eens een water-douche.
- De stuur draagt altijd een reddingsvest met 275N drijfvermogen
- De roei(st)ers dragen het reddingsvest als we in het donker roeien of als de stuur hierom verzoekt (bijvoorbeeld veel wind, veel scheepvaart, etc). Op de Oosterschelde draagt iedereen altijd een reddingsvest.
- Ken de roeicommando's, en maak geen eigen varianten. Het is wel zo handig als iedereen dezelfde commando's gebruikt en snapt.
- Bij voorkeur zoveel mogelijk buiten de hoofdvaargeulen blijven.
- Zoek als beginnend stuur voor het oefenen van commando's, manoevreren, kaartlezen etc een stuk vaarwater op waar geen andere scheepvaart is. In ieder geval buiten de vaargeul blijven!
Sturen op het Veerse Meer en de Oosterschelde
Algemeen
- Installeer de gratis KNRM Helpt App, voor meer info klik hier >>
- In de app kun je na het aanmaken van een (gratis) account de Sealainn en Bakkie van Kortgene gegevens (lengte 6,70 meter, type roeiboot, omschrijving 'houten roeiboot'', eventueel een foto van de boot) registreren, zodat deze informatie samen met de positie worden meegestuurd met een hulp- of noodoproep.
- Voordat je uitvaart in de app op 'alleen volgen' kiezen, dan 'groepsactiviteit' roeien, het vaartuig selecteren (Sealainn of Bakkie van Kortgene), het aantal opvarenden selecteren en instellen op volgfrequentie van 10 of 30 minuten, dit om je batterij te sparen. Vergeet niet na terugkomst de volgactiviteit te stoppen. Mocht je dit vergeten, geen probleem, je krijgt de volgende dag een mailtje met een reminder.
- Zorg dat je mobiel in een waterdichte hoes voorzien van een drijver zit. Alle stuurlieden bij Roeien in Zeeland krijgen van de club een drijver en eenvoudige waterdichte hoes.
- De App zit boordevol functies. Naast hulp inroepen of een noodoproep uitzenden beschikt de app onder andere over de actuele nautische weersverwachting, een zeekaart (niet geschikt voor navigatie) en de vaarregels.
- Als je nog niet bekwaam genoeg bent om te sturen/ navigeren zonder hulp dan alleen sturen als er een ervaren stuur mee gaat. Deze dan op slag laten roeien zodat er meegekeken en geadviseerd kan worden. Deze persoon is dan ook de verantwoordelijke 'schipper' volgens de wet, en zorgt dat jij je rustig kunt concentreren op het onder de knie krijgen van de roeicommando's en bedienen van de helmstok.
- Op het Veerse Meer en Oosterschelde is het Binnenvaart Politie Reglement (BPR) van kracht, je dient de belangrijkste artikelen en vaarregels (komen aan bod bij de theorie) te kennen, klik hier >>
- Algemeen geldt dat wij moeten uitwijken voor alle grote schepen (> 20 meter) en schepen < 20 meter bezig met beroepsmatige vaart (vissers, boten van Rijkswaterstaat, sleepboten, etc)
- Voor kleine schepen (< 20 meter) onderling geldt; motor wijkt voor spierkracht wijkt voor zeil. Dus een klein motorschip moet wijken voor ons, en wij moeten wijken voor (zeilende) zeilboten. Zeilboten niet onder zeil zijn motorboten. Zeilboten onder zeil met hulpmotor zijn ook motorboten. Windsurfers en kitesurfers zijn volgens de wet zeilvaartuigen, dus wij moeten ook wijken voor deze surfers. Let op, niet iedereen kent de regels dus hou er rekening mee dat kleine motorboten lang niet altijd zullen uitwijken voor ons.
- Bij een onverhoopte hulp- of noodoproep alleen hulp van de KNRM accepteren. Zodra je van een (commercieel) bergingsbedrijf hulp accepteert en een sleeplijn aanpakt zit je meestal vast aan hoge bergings- of sleepkosten. De KNRM biedt gratis hulp bij een noodoproep bij levensbedreigende situaties (medische calamiteit aan boord, zinkende boot etc) maar ook bij iedere andere hulpvraag (vastgelopen, verdwaald, aanvaring met schade zonder levensbedreiging etc).
- Zowel het Veerse Meer als de Oosterschelde vallen binnen het KNRM dekkingsgebied. Bij inroepen van hulp via de KNRM Helpt App worden naast de positie ook de (voorgeprogrammeerde) bootgegevens, aantal opvarenden en eventueel foto automatisch meegestuurd naar de centrale. Ze weten dan direct hoe de boot er uit ziet en dat er vijf volwassen opvarenden aan boord zijn.
- Voor het Veerse Meer is het dichtstbijzijnde KNRM reddingsstation Veere gestationeerd in jachthaven Oostwatering. De aanvaartijd tot Kortgene is ongeveer 30-40 minuten.
- Voor de Oosterschelde is het dichtstbijzijnde KNRM station de boot 'Koopmansdank' gestationeerd op Neeltje Jans. Aanvaartijd tot Kats is ongeveer 30-40 minuten. Gebruik op de Oosterschelde eventueel het anker om in je positie te blijven, hou er wel rekening mee dat in de vaargeul de 30 meter ankerlijn meestal onvoldoende is, dus eventueel eerst wat dichter naar de kant manoeuvreren.
Sturen bij wedstrijden
- Bij het sturen van wedstrijden is kennis van de commando's extra belangrijk. Verder is het van belang de afmetingen (met name de breedte van de boot inclusief de riemen) te kennen, zodat je de afstand tot een te ronden wedstrijdboei goed kunt inschatten.
- De meest praktische methode om een boei te ronden kun je in de praktijk leren van onze bekwame stuurlieden voor wedstrijden
- LET OP! Het BPR blijft van kracht, ook tijdens wedstrijden. Een zeilboot die kruist met het wedstrijdparcours heeft dus voorrang, ook als dit ten koste gaat van je positie in de wedstrijd! Verder mag je alleen een andere skiff oplopen en passeren als daar ruimte voor is, en mag een andere oplopende skiff alleen jou passeren als hier ruimte voor is.
De verplichte en aanbevolen Apps
- Installeer op je GSM de gratis EHBO App, Buienradar App en Onweeralarm App
- Installeer ook een goede navigatieapp, bv Vaarkaart Nederland, Waterkaart Live app of Waterkaarten App. De jaarlijkse kosten voor de Vaarkaart Nederland app (€ 8,99) of Waterkaarten Live app (€ 9,99) mag je declareren. Beide kun je overigens eerst gratis uitproberen. En oefen regelmatig met het varen op de navigatiekaart. Handig als je een keer gedesoriënteerd bent op het water of als je wordt overvallen door slecht zicht (motregen / zeevlam). Zorg dat je in de app de kaart voor zuid-Nederland download op je GSM, zodat je offline ook beschikt over gedetailleerde kaarten.
- AIS (Automatic Identification System). De meeste navigatie-apps beschikken over AIS functionaliteit. Alle commerciële zeeschepen, schepen > 20 meter (ook recreatieschepen) en alle beroepsvaart < 20 meter (sleepboten, visboten, etc) hebben een wettelijk verplichte AIS-transponder aan boord. Maar ook heel veel recreatieschepen < 20 meter hebben vrijwillig een AIS-transponder aan boord. Een AIS-transponder zendt continue (iedere 30 seconden) de scheepsnaam, positie, koers en vaak ook haven van bestemming uit. Alle schepen in de buurt maar ook walstations ontvangen deze informatie, en zien de informatie op hun kaartplotters. Walstations stellen de informatie weer beschikbaar via internet aan derden, bijvoorbeeld voor apps zoals Shipfinder en Marine Traffic maar ook bijna alle navigatieapps gebruiken deze info om de schepen met AIS te tonen op de kaart. Je bent dus wel afhankelijk van een dataverbinding met je GSM, en soms zit er een vertraging op de getoonde informatie. In werkelijkheid kan de boot die je op de kaart ziet al wat verder zijn. Als je toevallig een marifoon aan boord hebt kun je - indien gewenst - schepen bij naam aanroepen, en je kunt sowieso zien of en zo ja welke schepen er aan komen. De Vaarkaart Nederland app heeft als extra functionaliteit om je eigen positie te delen, zodat anderen jou kunnen zien (mits ze dezelfde navigatie-app Vaarkaart Nederland gebruiken), ideaal! Je dient dan wel je scheepsnaam plus afmetingen etc te programmeren in de app. Voor meer informatie over AIS klik hier >>
- We beschikken bij de club ook over een handheld Garmin GPS navigatiesysteem, indien gewenst kan Kees uitleggen hoe deze werkt. Deze handheld heeft als voordeel dat er geen dataverbinding nodig is, maar het nadeel dat er geen AIS functionaliteit op zit.